GST बिल म्हणजे टॅक्स इनव्हॉइस, ज्यावर तुमच्या खरेदीदाराला इनपुट टॅक्स क्रेडिट घेण्यासाठी लागणारे सगळे आणि GST पोर्टलला तुमच्या GSTR-1 मध्ये अपेक्षित असलेले सगळे असते. तुमच्या सॉफ्टवेअरमध्ये फील्ड एकदा बरोबर केली की त्यानंतरचे प्रत्येक बिलही बरोबर येते. ही मार्गदर्शिका बिलावर काय असायलाच हवे, कर कसा विभागला जातो, आणि Moharbill मध्ये, किंवा तुम्ही अजून बिलिंग सॉफ्टवेअर वापरत नसाल तर ब्राउझरमध्ये मोफत, बिल बनवण्याच्या पायऱ्या सांगते.
GST बिलावर काय असायलाच हवे
CGST Rules चा Rule 46 टॅक्स इनव्हॉइसचा तपशील सांगतो. माल विकणाऱ्या व्यापाऱ्यासाठी प्रत्येक बिलावर महत्त्वाचे हे आहेत:
- तुमचे नाव, पत्ता आणि GSTIN.
- एका सिरीजमधील, आर्थिक वर्षासाठी युनिक, 16 अक्षरांपर्यंतचा इनव्हॉइस नंबर, आणि इनव्हॉइसची तारीख.
- खरेदीदार नोंदणीकृत असल्यास त्याचे नाव, पत्ता आणि GSTIN. नोंदणी नसलेल्या खरेदीदारासाठी बिल ₹50,000 किंवा जास्त असल्यास नाव आणि पत्ता लागतो.
- राज्याचे नाव आणि कोडसह पुरवठ्याचे ठिकाण, आणि बिलिंगच्या पत्त्यापेक्षा वेगळा असल्यास डिलिव्हरीचा पत्ता.
- प्रत्येक ओळीसाठी: वर्णन, HSN कोड, युनिटसह नग, दर, सूट आणि करपात्र मूल्य.
- GST दर आणि रक्कम: तुमच्या राज्यातील विक्रीसाठी CGST आणि SGST (किंवा UTGST), दुसऱ्या राज्यात विक्रीसाठी IGST, आणि असल्यास सेस.
- रिव्हर्स चार्जवर कर देय आहे का, आणि तुमची सही किंवा डिजिटल सही.
HSN अंक
- ₹5 कोटींपर्यंत उलाढाल: B2B बिलांवर किमान 4 अंकी HSN.
- ₹5 कोटींपेक्षा जास्त उलाढाल: प्रत्येक बिलावर 6 अंकी HSN.
- कोडबद्दल खात्री नाही? HSN कोड शोधा वापरा. CA शी खात्री करा
CGST आणि SGST, की IGST?
हे खरेदीदाराचे ऑफिस कुठे आहे यावर नव्हे, तर पुरवठा कुठे संपतो यावर अवलंबून असते. पुरवठ्याचे ठिकाण तुमच्याच राज्यात असेल तर कर CGST आणि SGST मध्ये समान विभागला जातो. दुसऱ्या राज्यात असेल तर संपूर्ण कर IGST असतो. Moharbill बिलावरील पुरवठ्याच्या ठिकाणावरून विभागणी ठरवते.
| उदाहरण: 18% वर ₹10,000 करपात्र | बिलावरील कर | बिलाची एकूण रक्कम |
|---|---|---|
| विक्रेता महाराष्ट्रात, पुरवठ्याचे ठिकाण महाराष्ट्र | CGST 9% ₹900 + SGST 9% ₹900 | ₹11,800 |
| विक्रेता महाराष्ट्रात, पुरवठ्याचे ठिकाण गुजरात | IGST 18% ₹1,800 | ₹11,800 |
कोणताही आकडा मोफत GST कॅल्क्युलेटर ने तपासा, आणि रक्कम अक्षरी टूल ने एकूण रक्कम अक्षरी छापा.
Moharbill मध्ये GST बिल बनवा
तुमच्या फर्मचा तपशील तपासा
Settings → Business मध्ये तुमचा GSTIN, पत्ता आणि राज्य निश्चित करा. Settings → Numbering मध्ये इनव्हॉइस सिरीज सेट करा (उदा. INV/26-27/). प्रत्येक बिल आपोआप पुढचा नंबर घेते.
पार्टी जोडा
Parties मध्ये खरेदीदाराचा GSTIN टाइप करा. GST सार्वजनिक शोधातून नाव, राज्य आणि पत्ता भरला जातो, आणि GSTIN तपासला जातो.
तुमचे आयटम जोडा
Items मध्ये प्रत्येक प्रॉडक्ट त्याच्या HSN कोड, युनिट (नग, kg, बॉक्स, मीटर) आणि GST दरासह जोडा. तुमचे आयटम Tally किंवा Excel मध्ये असतील तर त्याऐवजी इंपोर्ट करा.
नव्या बिलासाठी F8 दाबा F8
पार्टी निवडा, मग आयटम आणि नग जोडा. पुढच्या फील्डवर जाण्यासाठी Enter दाबा. पुरवठ्याचे ठिकाण पार्टीवरून येते; माल दुसऱ्या राज्यात पोहोचवला जात असेल तर ते बदला.
कर तपासा आणि सेव्ह करा CtrlS
पुरवठ्याच्या ठिकाणावरून प्रत्येक ओळीवर CGST + SGST किंवा IGST काढला जातो. राउंड ऑफ आणि रक्कम अक्षरी जोडली जाते. सेव्ह करण्यासाठी Ctrl+S दाबा; बिलाला त्याचा नंबर मिळतो.
ई-इनव्हॉइस, तुम्हाला लागू असल्यास AltG
2017-18 पासून कोणत्याही वर्षात तुमची उलाढाल ₹5 कोटी ओलांडली असेल तर B2B बिलाला IRN लागतो. तो बिलावरून Alt+G ने तयार करा; IRN आणि साइन केलेला QR बिलावर छापले जातात. खात्री नाही? ई-इनव्हॉइस लागू आहे का तपासा.
प्रिंट करा किंवा शेअर करा AltP
A4, A5 किंवा थर्मल प्रिंटरवर प्रिंट करा, किंवा PDF पार्टीला शेअर करा. मालाची किंमत ₹50,000 पेक्षा जास्त असेल आणि तो गाडीतून जात असेल, तर तो निघण्यापूर्वी ई-वे बिल बनवा: ई-वे बिल कसे बनवायचे पाहा.
अजून बिलिंग सॉफ्टवेअर नाही? एक GST बिल मोफत बनवा
कधीतरीच्या बिलासाठी मोफत GST इनव्हॉइस जनरेटर वरील फील्ड, CGST आणि SGST किंवा IGST, आणि रक्कम अक्षरीसह ब्राउझरमध्येच GST बिल बनवतो, प्रिंट करायला किंवा PDF सेव्ह करायला तयार. तुम्ही रोज बिले बनवत असाल, तेव्हा पार्टी, आयटम आणि इनव्हॉइस सिरीज एकाच ठिकाणी ठेवल्याने टायपिंग वाचते आणि तुमचा GSTR-1 तुमच्या बिलांशी जुळलेला राहतो. कोणत्याही प्रकारे, बिल करण्यापूर्वी तुम्ही खरेदीदाराचा GSTIN तपासू शकता.
नंतर त्रास देणाऱ्या चुका
- चुकीचे पुरवठ्याचे ठिकाण: स्थानिक विक्रीवर IGST (किंवा उलट) लावल्यास क्रेडिट नोट आणि नवे बिल करून दुरुस्त करावे लागते.
- सिरीजमध्ये तफावत किंवा पुनरावृत्ती: सुटलेला किंवा पुन्हा वापरलेला नंबर GSTR-1 च्या document summary मध्ये दिसतो.
- खरेदीदाराचा GSTIN हाताने टाइप: एक चुकीचे अक्षर म्हणजे खरेदीदाराला त्याच्या GSTR-2B मध्ये क्रेडिट दिसत नाही.
- ₹5 कोटींपेक्षा जास्त उलाढालीवर 4 अंकी HSN: कोड 6 अंकी होईपर्यंत IRP ई-इनव्हॉइस नाकारतो.
GST बिलांबद्दल प्रश्न
मोबाइलवरून GST बिल कसे बनवायचे?
Moharbill फोनच्या ब्राउझरमध्ये चालते, त्यामुळे कॉम्प्युटरप्रमाणेच फोनवर GST बिल बनवता येते: पार्टी निवडा, आयटम जोडा आणि सेव्ह करा. एखाद्या बिलासाठी मोफत GST इनव्हॉइस जनरेटरही फोनवर चालतो.
GST बिल आणि टॅक्स इनव्हॉइस एकच आहे का?
हो. GST बिल म्हणजे नोंदणीकृत व्यक्ती करपात्र पुरवठ्यासाठी देते ते टॅक्स इनव्हॉइस. सूट असलेल्या पुरवठ्यासाठी, आणि कंपोझिशन डीलरसाठी, त्याऐवजी bill of supply दिले जाते.
प्रत्येक बिलावर HSN कोड द्यावा लागतो का?
हो, B2B बिलांवर: ₹5 कोटी उलाढालीपर्यंत किमान 4 अंक आणि त्यापेक्षा जास्त असल्यास 6 अंक. ₹5 कोटींपेक्षा जास्त असल्यास B2C बिलांवरही 6 अंकी HSN लागतो.
सॉफ्टवेअरशिवाय GST बिल बनवता येते का?
हो. हाताने किंवा स्प्रेडशीटमध्ये बनवलेले बिल Rule 46 चा सगळा तपशील असल्यास वैध आहे. सॉफ्टवेअरमुळे क्रमांक अखंड राहतो, कराची विभागणी बरोबर होते आणि त्याच बिलांवरून तुमचा GSTR-1 तयार राहतो.
साध्या GST बिलाऐवजी ई-इनव्हॉइस कधी लागते?
2017-18 पासून कोणत्याही आर्थिक वर्षात तुमची एकत्रित उलाढाल ₹5 कोटी ओलांडली असेल तेव्हा. मग प्रत्येक B2B इनव्हॉइस, एक्सपोर्ट आणि क्रेडिट किंवा डेबिट नोटला IRP कडून IRN लागतो.
Free प्लॅनवर मी किती बिले बनवू शकतो?
महिन्याला 50 विक्री इनव्हॉइस, त्यात 20 पर्यंत ई-इनव्हॉइस, वेळेची मर्यादा नाही आणि कार्ड नको.
स्रोत
17-10-2026 रोजी तपासले. करविषयक विधाने लॉन्चपूर्वी CA तपासतो.
- CGST Rules 2017, rule 46 (टॅक्स इनव्हॉइस), 16 अक्षरांपर्यंतच्या इनव्हॉइस नंबरसह.
- CBIC Notification 78/2020-Central Tax (1 एप्रिल 2021 पासून टॅक्स इनव्हॉइसवर HSN अंक).
- CBIC Notification 10/2023-Central Tax (1 ऑगस्ट 2023 पासून ₹5 कोटींपेक्षा जास्त एकत्रित उलाढालीसाठी ई-इनव्हॉइसिंग).